Amerika Birleşik Devletleri'nin New Mexico eyaletinde teknoloji dünyasını sarsan tarihi bir yargı kararına imza atıldı. Meta'nın çocuklara yönelik tehlikeler konusunda kamuoyunu yeterince uyarmadığı gerekçesiyle şirkete 567 milyon dolar (421 milyon sterlin) daha ödeme yapmasına hükmedildi. Karar, çocuk güvenliği konusunda Meta'ya karşı verilen en büyük yargı kararı olarak kayıtlara geçti.
Yargıç Bryan Biedscheid, sosyal medya devini "hava kirliliğine benzer şekilde kamuya zarar veren bir unsur" olarak nitelendirdi ve söz konusu paranın gelecekte ortaya çıkabilecek zararları azaltmaya yönelik bir fona aktarılmasına karar verdi. Bu karar, Meta'nın aynı davada daha önce ödemesine hükmedilen 375 milyon dolarlık cezaya ek olarak verildi. Böylece şirketin toplam yükümlülüğü 942 milyon dolara ulaştı.
Yargıç Biedscheid, Meta'yı bir fabrikaya benzeterek reklamlar ve içeriklerin şirketin "ürünü", çocukların maruz kaldığı psikolojik zararlar ile cinsel istismarın ise "ortadan kaldırılması gereken kirlilik" olduğunu ifade etti.
Meta, daha önce verilen 375 milyon dolarlık ceza için de temyiz başvurusunda bulunacağını açıklamıştı. Bu karar, bir ABD eyaletinin çocuk güvenliği konusunda Meta'ya karşı açtığı davayı ilk kez kazanması olarak kayıtlara geçmişti.
Şirket, ABD genelinde benzer gerekçelerle açılmış binlerce davayla karşı karşıya bulunuyor. Meta ayrıca bu yılın başlarında Los Angeles'ta görülen benzer içerikli bir davayı da kaybetmişti.
Dava 2023'te açıldı
New Mexico Başsavcılığı tarafından 2023 yılında açılan davada, Meta'nın platformlarının çocukları tehlikeye attığı, onları cinsel içeriklere ve cinsel istismarcılarla temasa maruz bıraktığı öne sürüldü.
Yargılamanın ilk aşamasında mahkeme, Meta'nın öneri algoritmalarının genç kullanıcıları zararlı içerik ve kişilerle buluşturarak eyaletin Haksız Ticari Uygulamalar Yasası'nı defalarca ihlal ettiğine hükmetti.
Öneri algoritmaları, Meta'nın kullanıcıların platformlarda hangi içerikleri göreceğini belirlemek için kullandığı otomatik sistemler olarak biliniyor.
"Kamuya zarar veren bir unsur"
Davanın ikinci aşamasında karar veren Yargıç Biedscheid, Meta'nın neden olduğu zararların artık toplumun genel sağlığını ve güvenliğini etkileyen bir "kamu zararı (public nuisance)" seviyesine ulaştığını belirtti. Kararla birlikte, bir sosyal medya şirketi ilk kez "kamuya zarar veren unsur" olarak nitelendirilmiş oldu.
Yargıç kararında şu değerlendirmeyi yaptı:
Meta'ya yeni zorunluluklar
Mahkeme ayrıca Meta'nın çocuk kullanıcıları korumak amacıyla şu önlemleri almasını da zorunlu kıldı:
- 18 yaş altındaki kullanıcı hesaplarının yetişkinlere önerilmemesi.
- Yetişkin kullanıcıların 18 yaş altındaki kullanıcılara mesaj göndermesinin engellenmesi.
- Reşit olmayan kullanıcıların çıplaklık içeren görsel gönderip almasının yasaklanması.
- Çocukların cinsel istismarına karışan yetişkin kullanıcılar için "tek ihlalde kalıcı yasak" uygulanması.
- 18 yaş altı kullanıcılar için beğeni (like) sayılarının kaldırılması.
- 22.00 ile 07.00 saatleri arasında bildirim gönderilmemesi; okul döneminde hafta içi 08.00-15.00 saatleri arasında da bildirimlerin kapatılması.
- Instagram ve Facebook'ta 18 yaş altı kullanıcılar için aylık 90 saatlik (günde yaklaşık 3 saat) zorunlu kullanım sınırı getirilmesi.
Öte yandan Meta'ya yönelik bir başka büyük dava da gelecek hafta Kaliforniya'da başlayacak. Yaklaşık 30'dan fazla ABD eyaletinin başsavcısı, şirketi çocukların çevrim içi gizliliğini ihlal ettiği gerekçesiyle dava ediyor.
Yorumlar (0)