arama

Planlı Eskitme Nedir?

7 Mayıs 2018 22:02
Miraç Efe AYDIN - m.efe@teknosokagi.com
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Miraç Efe AYDIN Miraç Efe AYDIN

Teknolojinin baş döndürücü süratle ilerlediği bir zaman diliminde yaşamaktayız. Gün geçmiyor ki yeni bir teknolojik ilerleme yaşanmasın. Gün geçmiyor ki insanlık adına yararlı bir buluş bulunmasın, var olanlar geliştirilmesin. Bu konuları göz önünde bulundurduğumuzda imal edilen mamüllerin ve hizmetlerin de daha kaliteli ve uzun yaşamlı olmalarını beklemekteyiz. Ancak görüyoruz ki nerdeyse bunun tam tersi oluyor.

Teknoloji ve imkânlar gelişiyor ancak ürünlerin ömrü uzamıyor, aksine azalıyor bile. Bu hal sizce de biraz düşündürücü değil mi? Bu hususun sebebini araştırırken karşımıza sistemli eskitme denilen bir olgu çıkıyor. Bu konuda anlatılan her türlü kavramı bu günümüzde ellerimizden düşürmediğimiz, evlerimizden çıkarmadığımız nerdeyse bütün elektronik cihazlarda rahatlıkla görebilmekteyiz. Sadece elektronik olarak olaya bakmamak lazım esasında. Giydiğimiz elbiselerde, kullandığımız mobilyalarda özetle hayatımızın her yerinde sistemli eskitme kavramı ile iç içe yaşamaktayız.

Neden Planlı Eskitme Yapılıyor?

Dünya çapında hem ekonomik hem siyasi hem de değişik alanlarda olsun sık sık çalkantılar, gelgitler yaşanmaktadır. Hatta büyük krizlere kadar varan sıkıntılara yol açmaktadır. Bütün bu ilerlemeler yaşanırken moda ve trend kavramları sık sık gündemdeki konumunu korumaya devam ediyor. Her geride bıraktığımız gün çıkan ürünler aklımızı kendisine çekiyor ve elimizdeki sahip olunan ürünleri bu yenileriyle değiştirmeye doğru yönlendiriyor. Elimizdeki ürünler eski olmasa bile sanki eskiymiş ve bundan sonra kullanılamazmış gibi bir algı ile yönlendirerek yenisini almamız amacıyla bizi resmen mecburiyete itiyor. Belki sizlerin de ilgisini çekmiştir bu hal. Sahibi olduğumuz bir ürünün yenisi çıkmak üzereyken nasıl olduğunu anlamadığımız bir şekilde elimizdekinin işlevini yitirmeye başladığını ve kullanılamayacak vaziyete doğru gittiğini görmekteyiz. Oysa ki kısa vakit evvel almıştık ve çok çok iyiydi ama aniden ne oldu da bu duruma geldi anlayamadık öyle değil mi? İşte tam da bu noktada cevabını araştırdığımız aklımızdaki soruları sistemli eskitme ile giderebilmekteyiz.

 

Bir ürünün sistemli olarak eskitilmesi, tamamiyle ticari hedefli olmaktadır. Yaklaşık 100 senedir yanan ampulün olduğunu birçoğumuz duymuştur. Ama evlerimize aldığımız en kaliteli ampul dahi birkaç sene ya gidiyor ya gitmiyor. Kırılmasa, patlamasa bile bundan sonra eskisi kadar aydınlatmıyor ve işimizi görmemeye başlıyor. Haliyle biz de yenisini satın almak mecburiyetinde kalıyoruz, hem de mecbur bırakılıyoruz desek çok daha doğru olacaktır.

Planlı Eskitme Türleri Nelerdir?

Planlı eskitme diye adlandırdığımız ticari oyunun hayatımızda yer edindiği birçok çeşidi bulunmaktadır. Bunları genel olarak şu başlıklar altında özetleyebiliriz:

Sistematik Eskitme: Piyasaya çıkarılmak üzere olan ürünün bir önce çıkarılandan daha iyi ve moda olduğunu yansıtmaktır.

Stil Eskitme: Ürünün görünüşünde küçük te olsa farklılıklar yapmaktır.

Bildirimle Eskitme: Cihazın bundan sonra eskimeye başladığını kullanıcısına bildirmektir. Mesela bataryası zayıflayan bir cihazın düşük batarya uyarısı vermesi gibi.

Tüketerek Eskitme: Bir ürünü kullanabilmek için diğer bir ürünün de kullanılmaya mecbur olmasıdır. Mesela cep telefonunu kullanabilmenin mümkün olması bataryasının da olmasını gerektirir, sistemli eskitme konusu ile ilgili tüketerek eskitmeye ufak bir mizansen olarak gösterilebilir.